Τρίτη, Σεπτεμβρίου 20, 2011

Γλωσσικές Προκαταλήψεις ΙΙ


Υπάρχουν κατώτερες γλώσσες;


Ακόμα και στις μέρες μας, υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που πιστεύουν ότι ορισμένες γλώσσες είναι ανώτερες από άλλες, και ότι οι γλώσσες των υποανάπτυκτων χωρών, είναι φτωχές και πρωτόγονες. Οι περισσότεροι δε, υποστηρίζουν πως η μητρική τους γλώσσα είναι ανώτερη όλων, χωρίς βέβαια να συνοδεύουν αυτή τους την άποψη με κάποια επιχειρήματα.

Πολλές γλώσσες έχουν προορισθεί για ειδικούς σκοπούς. Για παράδειγμα, η αγγλική αποτελεί την γλώσσα που ενώνει τους ανθρώπους κάθε χώρας, είναι η γλώσσα της επιστήμης και της τεχνολογίας. Κάποιος θα μάθει πλέον ρώσικα, τούρκικα ή κινέζικα επειδή είναι οι γλώσσες της οικονομίας και του εμπορίου, κάποιος άλλος θα μάθει αρχαία ελληνικά επειδή θέλει ν' ασχοληθεί με την ανάγνωση και την μετάφραση αρχαίων κειμένων, κ.ο.κ. Το γεγονός λοιπόν ότι κάποιος μαθαίνει αγγλικά αντί για αραβικά, δεν καθιστά την πρώτη γλώσσα ανώτερη και την δεύτερη κατώτερη, απλά είναι αυτό που επιτάσσει η εποχή.
Οι γλώσσα υφίσταται για να καλύπτει την ανάγκη της επικοινωνίας. Επομένως όλες οι γλώσσες μπορούν να θεωρηθούν εκ φύσεως αποτελεσματικά συστήματα επικοινωνίας. Η γλώσσα μεταβάλλεται όσο μεταβάλλονται ο κόσμος, οι κοινωνίες, οι άνθρωποι. Έτσι έχουμε τον δανεισμό, το αντιδάνειο και την παραγωγή.

Δανεισμός είναι όταν ενσωματώνουμε  και προσαρμόζουμε μια λέξη ξενικής προέλευσης σ' ένα λεξιλόγιο. Για παράδειγμα: γκάλερι ---> gallerie (γαλλικό). Αντιδάνειο είναι όταν μια λέξη χρησιμοποιείται από μια διαφορετική ως προς αυτήν γλώσσα και έπειτα ξανά επιστρέφει στο λεξιλόγιο της αρχικής της γλώσσας με ίσως αλλαγμένη μορφή ή σημασία. Για παράδειγμα: bomba (ιταλική λέξη) --> bombus (λατινική) ---> βόμβος (αρχαία ελληνική - ονοματοποιία - ήχος υπόκωφος) ---> βόμβα!
Παραγωγή είναι δημιουργία μιας νέας λέξης από μια άλλη, για παράδειγμα: φεύγω (πρωτότυπη) - ξεφεύγω (παράγωγη).

Βέβαια ένα λεξιλόγιο εμπλουτίζεται και προσαρμόζεται ανάλογα με τις ανάγκες των χρηστών της, όπως ανέφερα παραπάνω. Έτσι αν η αγγλική μπορεί να περιγράψει έναν τεχνολογικό όρο με δέκα λέξεις (από τις οποίες βέβαια οι μισές είναι δάνειες από τα αρχαία ελληνικά και τα λατινικά), τότε και η εσκιμωϊκή μπορεί με δέκα λέξεις να περιγράψει το "χιόνι".  Επίσης λογικό είναι φυλές του Αμαζονίου να μην έχουν στο λεξιλόγιό τους λέξεις που περιγράφουν σύγχρονα αντικείμενα, αλλά να έχουν πολλές λέξεις για να περιγράψουν τις τροφές και τα θηράματά τους.

Όλες οι γλώσσες πάνω-κάτω έχουν την ίδια πολυπλοκότητα όσον αφορά τη γραμματική, τη σύνταξη και την προφορά. Εξαίρεση αποτελούν οι κρεολές και οι πίτζιν.

Οι πίτζιν είναι ελλιπείς, απλουστευμένες και αυτοσχέδιες γλώσσες που ομιλούνται μεταξύ ομάδων που δεν έχουν κοινή γλώσσα για να επικοινωνήσουν και χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο στο εμπόριο. Η ετυμολογία της λέξης πίτζιν (pidgin), προέρχεται προφανώς από την κινέζικη προφορά της αγγλικής λέξης business. Όταν μια πίτζιν εξελιχθεί και αρχίζει να ομιλείται από παιδιά ώστε να γίνεται μητρική γλώσσα, τότε λέγεται κρεολική, αλλά δεν έχουν όλες οι πίτζιν αυτή την κατάληξη. Παράδειγμα πίτζιν Νέας Γουινέας: Mi go --> Εγώ πηγαίνω.

Δείτε κι εδώ:
Γλωσσικές Προκαταλήψεις Ι


0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου



Η φωτογραφία μου
Θεσσαλονίκη
Φιλόλογος και Υποψήφια Διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών (ΑΠΘ). Ερευνητικά ενδιαφέροντα: γλώσσα, πολιτική και εξουσία, σεξιστικός λόγος, μελέτη του φύλου, πολιτικές γυναικείας χειραφέτησης, κοινωνική φιλοσοφία και κοινωνικά κινήματα. Παράλληλα με τη διδασκαλία και την έρευνα, επιμελούμαι βιβλία. Mπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου μέσω της παρακάτω φόρμας, τοποθετώντας τα στοιχεία σας. Τα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.

Φόρμα επικοινωνίας:

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *