Πέμπτη, Ιουνίου 30, 2016

Εκμάθηση αρχαίων ελληνικών: Εισαγωγή

Προστίθεται μία νέα ενότητα στο ιστολόγιο: μαθήματα αρχαίων ελληνικών. Το τελευταίο διάστημα έγινε πολύς θόρυβος γύρω από την υποχρεωτική διδασκαλία των αρχαίων σε γυμνάσιο/λύκειο. Η αλήθεια είναι πως όταν κάτι γίνεται υποχρεωτικά, δυστυχώς είναι δύσκολο να μας κερδίσει. Μαθαίνουμε καλύτερα κάτι που προκύπτει από προσωπική επιλογή και το κάνουμε με μεράκι. Οπότε εδώ θα γίνει μία προσπάθεια για εκμάθηση αρχαίων με έναν διαφορετικό τρόπο, περισσότερο ψυχαγωγικό, χωρίς την ύπαρξη συγκεκριμένης ύλης, τον περιορισμό κάποιου αναλυτικού προγράμματος και την πίεση της βαθμοθηρίας και της επιτυχίας σε εξετάσεις. Παρακάτω ακολουθούν Συχνές Ερωτήσεις και απαντήσεις που ελπίζω να λύσουν κάθε απορία σχετικά με τη νέα ενότητα. 

Συχνές Ερωτήσεις:

- Γιατί να μάθω αρχαία ελληνικά;
Από κάθε άποψη, είναι πιο χρήσιμο στις μέρες μας να γνωρίζει κανείς γλώσσες που ομιλούνται και ειδικότερα, γλώσσες χωρών που κυριαρχούν στην παγκόσμια οικονομία. Ωστόσο, το ένα δεν αποκλείει το άλλο, καθώς δεν κάνουμε μόνο πράγματα που πρέπει, με τρόπο χρησιμοθηρικό, αλλά και πράγματα που μας αρέσουν. Και τα αρχαία ελληνικά θα σας κερδίσουν σίγουρα, όπως κάθε γλώσσα που εκφράζει έναν αρχαίο, κλασικό πολιτισμό με λαμπρό παρελθόν. Λατινικά, σανσκριτικά, περσικά, αιγυπτιακά... αποτελούν μερικά μόνο παραδείγματα τέτοιων γλωσσών. Μα δεν είναι μόνο το κομμάτι της ιστορίας και του πολιτισμού, αλλά και του πνεύματος. Σε πολλούς αρέσει να μπορούν να διαβάζουν και να καταλαβαίνουν λογοτεχνία και άλλα κείμενα στο πρωτότυπο μίας γλώσσας και όχι σε μετάφραση. Να διαβάζουν με ακρίβεια αυτό που ήθελε να πει ο εκάστοτε συγγραφέας και με τον τρόπο που ήθελε να το πει. Είναι γεγονός, πως όσο καλή κι αν είναι μια μετάφραση, πάντα κάτι θα χάνεται.

-Είναι δύσκολη η εκμάθηση αρχαίων ελληνικών;
Η αρχαία ελληνική θεωρείται δύσκολη γλώσσα, αλλά για όσους έχουν τα ελληνικά ως μητρική, είναι πιο εύκολη. Πολλοί ξένοι μαθαίνουν αρχαία, είτε ως μάθημα επιλογής σε σχολείο/πανεπιστήμιο, είτε λόγω των σπουδών τους σε αρχαιολογία και κλασική φιλολογία, είτε από προσωπικό ενδιαφέρον και κάποιοι από αυτούς τα καταφέρνουν αρκετά καλά! Αρκετοί Έλληνες, επίσης, καταλαβαίνουν άριστα διαβάζοντας αρχαία κείμενα. Σε κάθε γλώσσα όμως, όποιο κι αν είναι το επίπεδο δυσκολίας της, παίζουν κι άλλα πράγματα σημαντικό ρόλο, όπως ο χρόνος που αφιερώνουμε στη μελέτη της και η προσωπική δουλειά που κάνουμε, το περαιτέρω ψάξιμο. Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει ένα σταθερό πρόγραμμα μελέτης και συνεχής τριβή με τη γλώσσα.

-Μοιάζουν τα αρχαία ελληνικά με τα νέα; 
Μεταξύ αρχαίων και νέων ελληνικών, έχουν μεσολαβήσει δύο ακόμα περίοδοι στην ιστορία της γλώσσας: η Αλεξανδρινή Κοινή και η Μεσαιωνική. Μερικές σημαντικές αλλαγές είναι οι εξής: κατά την Ελληνιστική Κοινή οι δίφθογγοι μονοφθογγίζονται, το F και η δασεία παύουν να προφέρονται, απλοποιούνται οι ανώμαλοι τύποι στα ουσιαστικά, εξαφανίζεται η αττική κλίση, τα ανώμαλα ρήματα και τα ρήματα σε -μι εξομαλύνονται, φεύγει ο δυϊκός και αλλάζει η σύνταξη με τη γενική και τη δοτική να εξασθενούν. Στη Μεσαιωνική, παρουσιάζεται το φαινόμενο του ιωτακισμού, χάνονται τα διπλά σύμφωνα, εξαφανίζεται η τρίτη κλίση, καταργείται η ευκτική, η υποτακτική, το απαρέμφατο και άλλα. Αυτές οι αλλαγές είναι απόλυτα φυσιολογικές σε μία ζωντανή γλώσσα, που εξελίσσεται συνεχώς, όπως μπορείτε να δείτε κι εδώ. Ωστόσο, είναι αρκετές και ουσιαστικές, ώστε να υπάρχει διαφορά μεταξύ αρχαίων και νέων, είτε μελετήσουμε τη γλώσσα ως ενιαία είτε όχι. Από την άλλη, συναντά κανείς πολλές γνώριμες λέξεις σε ένα αρχαίο κείμενο ή τουλάχιστον μπορεί να υποψιαστεί τη σημασία τους.

-Αν μάθω αρχαία ελληνικά, μπορώ να γίνω καλύτερος στην ορθογραφία των νέων;
Όπως ειπώθηκε και παραπάνω, η γλώσσα είναι σαν ζωντανός οργανισμός, εξελίσσεται συνεχώς. Στις μέρες μας επικρατεί μία τάση για απλοποίηση στην ορθογραφία της ελληνικής, αυτό σημαίνει ότι σε πολλές λέξεις η ορθογραφία δεν εξηγείται σύμφωνα με την ετυμολογία, ενώ σε άλλες επικρατεί ακόμα η ίδια. Σε κάθε περίπτωση όμως, η ετυμολογία και το ταξίδι των λέξεων θα σας μαγέψουν, ενώ θα μπορέσετε να εμπλουτίσετε το λεξιλόγιό σας με νέες λέξεις και φράσεις.

-Μπορώ να μάθω αρχαία ελληνικά, όπως μαθαίνω, για παράδειγμα, αγγλικά;
Αυτό είναι αρκετά δύσκολο, όπως μπορείτε να δείτε αναλυτικότερα κι εδώ. Οπωσδήποτε, όμως, μπορεί κανείς να μάθει αρχαία ελληνικά με περισσότερο ευχάριστους και παραγωγικούς τρόπους απ' αυτούς που συνήθως διδάσκονται.

-Τα αρχαία ελληνικά μας κάνουν πιο έξυπνους;
Μέχρι σήμερα δεν έχει αποδειχθεί κάτι τέτοιο. Η εκμάθηση κάθε γλώσσας βοηθά να βρισκόμαστε σε καλή πνευματική κατάσταση, καθώς εξασκεί το μυαλό και μας κάνει να σκεφτόμαστε πιο γρήγορα, να συγκεντρωνόμαστε καλύτερα και να παίρνουμε πιο εύκολα αποφάσεις. Είναι, επίσης , αποδεδειγμένο πως η εκμάθηση γλωσσών καθυστερεί τα προβλήματα μνήμης.

-Υπάρχουν συμβουλές για την εκμάθηση της γλώσσας;
Ό,τι ισχύει για κάθε γλώσσα. Μπορείτε να δείτε μερικές συμβουλές για καλύτερη εμπέδωση και απομνημόνευση στη μελέτη, εδώ. Η απομνημόνευση είναι πολύ σημαντική στην εκμάθηση μίας γλώσσας. Σημαντικό είναι επίσης να μη χάνετε επαφή με τη γλώσσα και να έχετε ένα πρόγραμμα στο διάβασμά σας. Στην πορεία θα δοθεί το κατάλληλο υλικό και εργαλεία που θα σας βοηθήσουν στη μελέτη σας. 


! Για οποιαδήποτε απορία κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου στη διεύθυνση philologikitheorisi@yahoo.gr


0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου



Η φωτογραφία μου
Θεσσαλονίκη
Είμαι φιλόλογος -πρόσφατα ολοκλήρωσα τις μεταπτυχιακές μου σπουδές στην Πολιτική Ιστορία (ΑΠΘ). Στα ενδιαφέροντα μου ανήκει η μελέτη της γλώσσας, η θεωρία της λογοτεχνίας και η παγκόσμια ιστορία. Προσπαθώ να μεταδώσω το πάθος μου για τη φιλολογία και την ελληνική γλώσσα στους μαθητές, Έλληνες και ξένους, ενώ παράλληλα ασχολούμαι με την έρευνα, αναλαμβάνω μεταφράσεις, όπως και την επιμέλεια βιβλίων. Mπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου μέσω της παρακάτω φόρμας, τοποθετώντας τα στοιχεία σας. Τα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.

Φόρμα επικοινωνίας:

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *