Τετάρτη, Αυγούστου 10, 2022

Γιατί βρίζουμε;

Διάβαζα Χρόνη Μίσσιο τις προάλλες και έκανα ένα μικρό αναγνωστικό άλμα από το περιεχόμενο στη γλώσσα: είναι άμεση, απλή, λαϊκή, σαν να την ακούς στον δρόμο και όχι να τη διαβάζεις. Με μια λέξη, υπέροχη. Και γι' αυτό ορισμένες λέξεις που χρησιμοποιεί, καθημερινές, συνηθισμένες και οικείες, αποτέλεσαν μάλλον μια περίεργη αφορμή για μια ασυνήθιστη αναζήτηση, όπως: ποιες λέξεις θεωρούνται "κακές" και χρησιμοποιούνται μειωτικά/υβριστικά και γιατί;

Διαβάστε περισσότερα…

Τετάρτη, Ιουλίου 06, 2022

Φεμινιστική λογοτεχνία - βιβλία και προτάσεις

Ένας από τους λόγους που μου αρέσει πολύ το καλοκαίρι είναι επειδή τότε έχω τον χρόνο να διαβάσω περισσότερα βιβλία, λογοτεχνικά και μη. Ωστόσο, η λίστα που παραθέτω παρακάτω δεν αφορά καλοκαιρινά μου αναγνώσματα. Είναι τα βιβλία που διαβάσαμε και συζητήσαμε στη λέσχη ανάγνωσης φεμινιστικής λογοτεχνίας που διατηρούμε από το 2018! Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για τη λέσχη μας (που πλέον συναντιέται ψηφιακά), διάβασε εδώ. Αν χρειάζεσαι ιδέες για φεμινιστικές αναγνώσεις, απλώς συνέχισε να διαβάζεις αυτό το άρθρο! Θα βρεις ποικίλες προτάσεις σε διάφορα είδη. Σε πολλά απ' αυτά είναι έκδηλη η φεμινιστική πένα, άλλα σε καλούν να εξερευνήσεις μόνη και μόνος τη φεμινιστική οπτική ή τη θέση της γυναίκας και την κοινωνική ματιά απέναντί της και άλλα σου δίνουν απλώς τροφή για σκέψη. Σχεδόν όλα έχουν γραφτεί από γυναίκες και έγινε μια προσπάθεια να "ακουστούν" φωνές από διαφορετικά μέρη του κόσμου και σε διαφορετικές εποχές. 

Διαβάστε περισσότερα…

Πέμπτη, Ιανουαρίου 20, 2022

Η λέξη της ημέρας: αποσυνάγωγος




Διαβάστε περισσότερα…

Τετάρτη, Ιανουαρίου 19, 2022

Βάλε λίγο χρώμα στον λόγο σου! (ή εκφράσεις σχετικές με χρώματα)

Βλέπουμε παντού χρώματα γύρω μας, η θέα τους μας επηρεάζει και διεγείρει συναισθήματα. Μια σειρά από σχετικές μελέτες έχει αποτελέσει και την επιστήμη της ψυχολογίας των χρωμάτων στην οποία βασίζεται ο χώρος της διαφήμισης για να προκαλεί "συγκινήσεις" και να πουλά προϊόντα και υπηρεσίες. Όμως και ιστορικά η αξία των χρωμάτων είναι μεγάλη, αρκεί να αναλογιστούμε ότι για πολλούς λαούς και θρησκείες τα χρώματα είναι συμβολισμοί: για παράδειγμα το κίτρινο που στην παραδοσιακή κινεζική κουλτούρα συμβολίζει την αυτοκρατορική δύναμη και ευημερία ή το πράσινο που έχει πολύ μεγάλη σημασία για τον μουσουλμανικό κόσμο. Όταν διδάσκω την ελληνική γλώσσα, μία από τις αγαπημένες μου ενότητες είναι αυτή που περιέχει και τα χρώματα, καθώς είναι ανεξάντλητες οι δραστηριότητες για τους μικρούς μαθητές και πλούσιο το λεξιλόγιο για τους μεγάλους. Οι χρωματιστές εκφράσεις είναι διασκεδαστικές - μόνο το άκουσμά τους αρκεί για να να δημιουργηθούν στο μυαλό αστείες και σουρεαλιστικές εικόνες. Ακολουθεί, λοιπόν, μια συγκεντρωτική λίστα με σχετικές εκφράσεις και με τη σημασία τους:

Διαβάστε περισσότερα…

Παρασκευή, Δεκεμβρίου 18, 2020

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, αυτός ο άγνωστος

Είναι ο άγιος των ελληνικών γραμμάτων, με τη χαρακτηριστική γραφή και γλώσσα, και με καταγωγή από τη Σκιάθο. Στο σχολείο όλοι ήρθαμε σε επαφή με κάποια από τα έργα του -οι υποψήφιοι της θεωρητικής κατεύθυνσης εξαντλήσαμε τις αναλύσεις για το «Όνειρο στο κύμα»- ενώ το πιο γνωστό του είναι μάλλον η αριστουργηματική «Φόνισσα». Δεν πρόκειται μόνο για διηγηματογράφο, αλλά για ψυχογράφο που συχνά έχει συγκριθεί με τον Τολστόι και τον Ντοστογιέφσκι, ενώ με τον Βιζυηνό και τον Καρκαβίτσα αποτελούν την κορυφαία τριάδα των Ελλήνων διηγηματογράφων. Τι παραπάνω γνωρίζουμε όμως για τον ίδιο και τη ζωή του;

Διαβάστε περισσότερα…

Κυριακή, Νοεμβρίου 22, 2020

Η λέξη της ημέρας: εξακοντίζω


Διαβάστε περισσότερα…

10+1 συμβουλές για την επιμέλεια ενός κειμένου

Γιατί, τέλος πάντων, η επιμέλεια ενός κειμένου είναι τόσο σημαντική; Μπορούμε να απαντήσουμε πολύ συνοπτικά ότι η επιμέλεια είναι αυτή που διασφαλίζει πως τελικά θα επικοινωνήσουμε επιτυχώς με τους αναγνώστες μας. Η προσοχή του αναγνώστη -ο οποίος ενδέχεται να είναι πολύ απαιτητικός- θα επικεντρωθεί στο ουσιαστικό κομμάτι του μηνύματός μας, δηλαδή στο περιεχόμενο, και όχι στη μορφή του. Επιπλέον, μέσα από τον γραπτό λόγο κρινόμαστε συχνά όχι μόνο για τις ιδέες μας, αλλά και για το πώς αυτές διατυπώνονται, και κάποτε ο τρόπος με τον οποίο γράφουμε προκαταλαμβάνει θετικά ή αρνητικά τον αναγνώστη για εμάς και τα λεγόμενά μας.  Γι' αυτό χρειάζεται προσοχή όταν συντάσσουμε ένα κείμενο - και αυτό ισχύει ιδίως... όταν ετοιμάζουμε το βιογραφικό μας στο οποίο και πρέπει να κάνουμε την καλύτερη δυνατή εντύπωση. 

Την ώρα που γράφουμε ένα κείμενο, η επιμέλειά του δεν είναι κάτι που πρέπει να μας απασχολεί. Είναι το κομμάτι που αφήνουμε για το τέλος και δεν πρέπει να παραλείψουμε -όσο κι αν φαίνεται χρονοβόρο και κουραστικό- εφόσον επιθυμούμε να παραδώσουμε κάτι ολοκληρωμένο. Οφείλουμε, λοιπόν, να προσέξουμε κατά τη διάρκεια της διαδικασίας κυρίως τα γραμματικά, τα συντακτικά και τα ορθογραφικά λάθη, τον τονισμό και τη στίξη, όπως και τυχόν νοηματικά κενά.  Στόχος μας στο παρόν άρθρο είναι να δώσουμε κάποιες απλές και γρήγορες συμβουλές, ώστε να είμαστε σε θέση να αναγνωρίσουμε και να διορθώσουμε μόνοι μας τις όποιες ατέλειες υπάρχουν στο κείμενό μας.

Διαβάστε περισσότερα…

Δευτέρα, Νοεμβρίου 16, 2020

Ματιές στο παρελθόν: Για τον Διονύσιο Σολωμό και τη φιλολογία στην Ελλάδα

H ανέγερση του ανδριάντα του Διονυσίου Σολωμού στη Ζάκυνθο το 1902 αποτελεί αφορμή για να ανοίξει μια συζήτηση για τη φιλολογική κίνηση των καιρών. Άλλωστε με τη ρήση του «το έθνος πρέπει να μάθει να θεωρεί εθνικό ό,τι είναι αληθές», ο εθνικός ποιητής άσκησε σημαντική επίδραση στη λογοτεχνική παραγωγή της περιόδου. Σε μια εποχή, λοιπόν, που οι ζυμώσεις στον χώρο του πνεύματος γεμίζουν τα φιλολογικά σαλόνια των Αθηνών, η Ακρόπολις αναρωτιέται αν «έχομεν ή δεν έχομεν φιλολογία» και οι λόγιοι καλούνται να απαντήσουν στο ερώτημα. Aξίζει να δούμε τις απόψεις τους, που διίστανται και παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον, καθότι υπογραμμίζουν και συνοψίζουν τα κακώς κείμενα γύρω από το θέμα. 

Διαβάστε περισσότερα…

Τετάρτη, Ιουνίου 17, 2020

Τι σημαίνουν αυτές οι λέξεις της αρχαίας ελληνικής; Κουίζ!

Προτείνω να συμπληρώσετε το κουίζ χωρίς να φτιάξετε λογαριασμό, ώστε να μεταφερθείτε απευθείας ("προβολή αποτελέσματος χωρίς λογαριασμό"):

Διαβάστε περισσότερα…

Τρίτη, Ιουνίου 16, 2020

10 συμβουλές για τη μετάφραση κειμένου στα αρχαία ελληνικά

Ένα αδίδακτο κείμενο στα αρχαία ελληνικά δυσκολεύει τους περισσότερους μαθητές και αγχώνει αρκετά τους υποψηφίους των πανελλαδικών. Δεν πρέπει να ξεχνάς ότι η ψυχραιμία και η μεθοδικότητα είναι δύο σπουδαία εργαλεία, απαραίτητα για την προσπάθειά σου! Εδώ θα επιχειρήσω να δώσω συνοπτικά ορισμένες συμβουλές, ώστε να αγχώνεσαι λιγότερο όταν έχεις μπροστά σου ένα τέτοιο "άγνωστο" κείμενο (...από το οποίο δεν μπορείς να βγάλεις άκρη). Δεν έχει σημασία αν πλέον η άσκηση με τη μετάφραση του κειμένου αξιολογείται με τα μισά μόρια (10) ή αφορά απλώς τη μετάφραση ενός αποσπάσματος και όχι ολόκληρο το κείμενο. Στις εξετάσεις ο στόχος είναι να καταφέρουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα και το κάθε μόριο συμβάλλει σε αυτό, τίποτα δεν θεωρείται χαμένο.

Διαβάστε περισσότερα…

About Me Σοφία Τατίδου - Φιλόλογος και Διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών (ΑΠΘ). Ερευνητικά ενδιαφέροντα: γλώσσα, πολιτική και εξουσία, κοινωνική ιστορία και κινήματα. Mπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου μέσω της παρακάτω φόρμας, τοποθετώντας τα στοιχεία σας. Τα πεδία με αστερίσκο (*) είναι υποχρεωτικά.

Φόρμα επικοινωνίας:

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *